Casebook 26e Gouden Giraffe Awards

studio HB Staging B.V. Roze Zaterdag Zaanstad

Wat maakt het concept of format bijzonder? Roze Zaterdag Nederland is al decennia een begrip binnen de queer-ge meenschap. Wat deze editie bijzonder maakt, is de manier waarop gemeente Zaanstad, vijftien werkgroepen en tientallen vrijwilligers samen een unieke beleving hebben gecreëerd. Niet als eendaags evene ment, maar als een langlopend traject van anderhalf jaar. Dat traject startte met de Regenboognota 2020, werd op 11 oktober 2024 officieel gelanceerd met een kick-offevent en culmineerde in Roze Zaterdag op 28 juni 2025. Het thema ‘De Zaanstreek in alle kleuren’ werd door retailers, horeca, scholen en sportverenigingen breed omarmd. Juist die brede gemeentelijke inbedding zorgde voor draagvlak bij groepen die normaal gesproken niet voor de hand liggen: mensen met een migratieachtergrond, hetero’s en mensen met een auditieve of visuele beperking beleefden het evenement als een hoogtepunt. Het creatieve concept vertrok vanuit de reis van schaduw naar zicht baarheid, van kwetsbaarheid naar trots. Dit vertaalde zich in veertig unieke lamellen van zes meter hoog, opgebouwd uit vijf kleurbanen, van donkerpaars (als verwijzing naar Paarse Vrijdag en uitsluiting) naar zonlicht (zelfliefde en vrijheid). Door wind en licht veranderde het toneelbeeld voortdurend: de stad bewoog en leefde. Onverwacht resultaat: het concept bracht brede maatschappelijke dialoog op gang: op scholen, bij sportclubs én tussen bestuurders en bewoners. Het volledige centrum van Zaandam werd ingericht als één samen hangend decor. De vijf lamelkleuren, roze als basiskleur en zeven Zaanse iconen werden consequent toegepast in alle visuele lagen: van lantaarnpaalbanieren en bushokjes tot digitale media en het interieur van stadhuis en Zaantheater. Ontwerper CounterCollective vertaalde alle fysieke decors naar 3D-iconen voor de online programmering, zodat de digitale plattegrond volledig overeenkwam met de fysieke werkelijkheid. Bezoekers liepen letterlijk door een ontworpen wereld: vanaf station Zaandam via een looproute met ruim 1.200 m² roze tapijt naar plei nen, podia en activiteiten. Geleide-tegels voor slechtzienden werden zorgvuldig uitgesneden uit het tapijt – bewust zichtbaar en voelbaar, waar andere evenementen ze juist afdekken. Zes meter hoge commu nicatietorens boden informatie op twee hoogtes: op een meter voor kinderen en rolstoelgebruikers, op 1,60 meter voor overige bezoekers. Trappen werden omgebouwd tot ramps. Hoe kwam het creatieve concept terug in alle onderdelen van de beleving?

Het hoofdpodium (de Burcht) vormde het emotionele hart, met veertig roze lamellen en zeven Zaanse iconen in de frontkroon. Elk icoon met een eigen betekenis, van de walvis en Zaanse houtbouw tot maakindustrie, diversiteit en stadsidentiteit. In de publiekshal van het stadhuis hingen twintig portretten van Zaanse LHBTIQ+-per sonen, uitgevoerd als vijf bij 2,5 meter grote doeken. Studenten verwelkomden bezoekers, deelden polaroidfoto’s uit en reikten de speciale Roze Zaterdag Zaanstad-krant aan, waarmee bewegwijzering, programma-inspiratie en activistische inhoud in één handeling werden gebundeld. Het uitgangspunt was maximale inclusie zonder concessies: ieder een moest het evenement volledig kunnen beleven. Dat gold voor mensen met een visuele of auditieve beperking, rolstoelgebruikers én hetero’s. Uiteindelijk hadden juist deze keuzes de grootste impact op het welbevinden van de 20.000 bezoekers: geleidetegels in het tapijt, gebarentolken bij optredens, stilteruimtes, rolstoeltoegankelijke ramps, en een festivalterrein dat door slimme inrichting nooit als leeg werd ervaren. Het bewegende hoofdpodium was de visuele gamechanger: wind en licht zorgden voor een voortdurend wisselend beeld dat elke bezoeker anders zag – een levende metafoor voor diversiteit. In combinatie met de Zaanse iconen groeide het podium uit tot een krachtig symbool. De doorgevoerde citydressing, van station tot zalencentrum, maakte het geheel tot één ontworpen ervaring die breed gedragen werd door gemeente, gemeenschap en bewoners. ambassadeurs. Op sociale media en in online communities groeit het animo om in 2026 opnieuw naar Zaandam te komen voor Pride. Retail en horeca doneerden bovendien middelen voor een nieuwe huisstijl en website van de stichting, met als resultaat dertig procent meer social media-engagement in januari–februari 2026. Zaanstad heeft zich daarmee naast Utrecht en Amsterdam gevestigd als volwaardig Pride-evenementenstad. Welke creatieve risico’s zijn genomen en hoe zijn deze onderbouwd? Wat is de visuele en/of inhoudelijke impact op de doelgroep en hoe is die verlengd? Het effect is meetbaar: Stichting De Zaanse Regenboog telde in de tweede helft van 2025 twintig procent meer vrijwilligers en

PUBLIQUE

ORGANISATIE studio HB Staging B.V.

OPDRACHTGEVER Gemeente Zaanstad

CATEGORIE Creativiteit

the casebook 91